Paxuho

Có một miền minh triết nhưng rất xa...!

Thứ Hai, 17 tháng 8, 2015

Con người tiếp tục cảnh giác với bạo lực và tội ác, tự mình bảo vệ lấy mình (GDVN)

Con người tiếp tục cảnh giác với bạo lực và tội ác, tự mình bảo vệ lấy mình

(GDVN) - Hàng ngày mở mạng Internet ra, có biết bao tin tức về bạo lực, bạo hành, nhiều người cảm thấy xã hội ta đang ở tình trạng bất an ghê gớm. 
ThS. Phạm Xuân Hoàng
LTS: Gần đây các vụ thảm sát liên tục xảy ra từ Bắc vào Nam, tính chất manh động, bạo lực đang có xu hướng trẻ hóa.
Trước tình hình đó, ThS. Phạm Xuân Hoàng công tác tại Viện Thông tin Khoa học Xã hội có lời khuyên đến với mỗi người để bảo vệ lấy sinh mệnh của chính mình.
Tòa soạn trân trọng gửi tới độc giả lời khuyên chân thành đó. 


Những vụ việc giết người gây bức xúc và lo lắng gần đây trong nhân dân là những vụ việc có số người mất mát không hề nhỏ: vụ 3 mạng người ở Bắc Giang, vụ 4 mạng người ở Nghệ An, vụ 6 mạng người ở Bình Phước và gần đây nhất là 4 người cũng trong một gia đình ở Yên Bái bị giết hại dã man.

Tất cả các nạn nhân đều bị sát hại bởi những người trẻ, không phải là đao phủ chuyên nghiệp, không ít sát thủ từng được những người được bà con hàng xóm đánh giá là hiền lành!

Tại sao, những bộ mặt con người “hiền lành” thường ngày như Lê Văn Luyện, Nguyễn Hoàng Dương, Vi Văn Hai lại trong phút chốc có thể trở thành kẻ sát nhân, mang khuôn mặt của ác quỷ.

Hành vi giết, tước đoạt mạng sống của một nhóm người lại có thể thực hiện dễ dàng bởi những con người bình thường. Trong hình dung của nhiều người, gây án mạng như vậy phải là các sát thủ chuyên nghiệp, chứ người bình thường khó mà làm được!

Những vụ việc giết người vì những lí do không giống nhau: vì mục tiêu cướp của, vì “xả” những mâu thuẫn cá nhân xuất phát từ tình cảm và có vụ vì những mâu thuẫn nhỏ nhặt khác trong cuộc sống...

Nghĩa là những lý do thuộc về “tham, sân, si” của xã hội con người, xưa nay vốn vẫn có như thế. Điều đáng nói là cấp độ manh động, sự tàn độc, máu lạnh của những tên giết người ngày càng ghê rợn. Và kẻ gây án là những đối tượng còn khá trẻ.

Vụ cướp của giết người như Lê Văn Luyện (Bắc Giang) trong khi cướp của bị gia chủ phản ứng đã là một nhẽ.

Giết và tận diệt những người đã từng là hàng xóm với nhau như Vi Văn Hai (Nghệ An) do cơn tức giận nổi lên đã là khủng khiếp hay ngay cả những người có quan hệ thân tộc như vụ giết người ở Yên Bái cũng vậy.
Đoàn xe kéo dài hơn 1km đưa tiễn các nạn nhân trong vụ thảm sát Bình Phước (Ảnh: tuoitre.vn)
Lên kế hoạch cướp, giết cả gia đình của người mình từng có quan hệ yêu thương như vụ việc do Nguyễn Hoàng Dương (Bình Phước) gây ra lại càng khủng khiếp hơn.

Dân gian hiện truyền nhau câu: “Bắc - Luyện, Nam - Dương, Trung - Mằn” (tên gọi khác của Vi Văn Hai), để chỉ 3 kẻ ác thủ giết người phi nhân tính.
Trong 4 vụ việc nói trên đều có 4 đứa trẻ nhỏ, thì chỉ có 1 bé là may mắn sống sót (bé Na- Bình Dương), còn 3 bé (Bắc Giang, Nghệ An, Yên Bái) đã phải chịu chết dưới lưỡi dao của tên giết người không ghê tay.

Những vụ án chấn động dư luận như vậy đã trở thành trọng án của lực lượng công an.

Từ người đứng đầu ngành, cho đến những chiến sĩ tinh nhuệ nhất được điều động chẳng quản đêm ngày để tập trung phá án.

Sự rúng động xã hội của các vụ án nói trên là rất lớn. Nhiều người từng phút, từng giờ truy cập mạng nghe ngóng tin công an phá án, sốt ruột với tiến độ vụ án và mong sớm bắt được kẻ thủ ác để công lý sớm được thực thi.

Nhiều người chỉ nghe, đọc qua phương tiện thông tin đại chúng mà ám ảnh và nhỏ lệ thương khóc cho những những người bị thiệt mạng.

Mất mát lớn nhất với mỗi vụ giết người vẫn là sinh mạng con người, đó có thể nói là thứ quý giá nhất trong mọi sự tồn tại trên cõi đời này.

7 sự kiện nổi bật tuần qua

(GDVN) - Bắt "sát thủ" giết 4 người ở Yên Bái; Bé trai 7 tuổi rơi từ tầng 10 may mắn thoát chết; Bé trai 12 ngày tuổi bị đâm xuyên sọ...
Tước đoạt mạng sống là tước đoạt không chỉ sự sống của một cá nhân, một cá thể mà vô hình chung tước đoạt đi niềm hạnh phúc của bao gia đình, bao mối quan hệ thân thuộc của con người đó.

Mỗi vụ án còn gây nên biết bao tổn thất cho các gia đình và xã hội về người, về của, về tinh thần, về sự bình yên. Điều đáng nói là những mất mát về phương diện tinh thần của xã hội.
Câu chuyện xã hội (giáo dục, đạo đức) của mỗi vụ trọng án là không hề nhỏ. Sự sang chấn tinh thần của xã hội vẫn còn sau khi những vụ án đã lùi xa.

Những kẻ ác thủ gây nên tội “trời không dung đất không tha”, sớm hay muộn cũng sẽ phải chịu hình phạt tương ứng.
Kẻ tội phạm cũng chết là hết, về cơ bản coi như công lý được thực thi nhưng còn những người sống, những bậc phụ huynh của chúng cũng rơi vào tình trạng đang sống mà coi như chết rồi.

Bởi các mặc cảm tội lỗi của người thân mình gây ra cho người khác cho xã hội là rất ghê gớm, sẽ ám ảnh họ suốt cuộc đời làm cha làm mẹ của họ.

Những điều này, liệu kẻ ác thủ có nghĩ đến trước khi xuống tay hành động?. Chắc là không! Khi con quỷ dữ nổi lên cũng là lúc phần người bị che lấp và những kết cục thê thảm diễn ra, khiến cả xã hội phải đau lòng, xót xa cho những phận người.

Nếu mỗi tên tội phạm trước lúc gây án đều biết nghĩ, biết tự kiềm chế thì chắc chắn những hậu quả đáng tiếc là không thể xẩy ra và mọi sự vẫn trong giới hạn an toàn.
Cơ hội sống và làm người của chúng vẫn rộng mở. Chắc chắn bố mẹ và người thân của chúng không phải đau khổ vì tội tình mà chúng gây ra cho người khác.

Những vụ giết người không ghê tay trong các năm từ 2011-2015 khiến cả xã hội cảnh báo về mức độ tàn độc của tội phạm. Vì những mâu thuẫn không lớn mà chúng sẵn sàng giết người, sẵn sàng gây án mạng khủng khiếp.

Sau mỗi vụ án đầy mất mát và đau xót như vậy, những người có lương tri xót xa ngậm ngùi. Sao xã hội càng văn minh, mà bạo lực lại triền miên! Sao người ta có thể giết nhau vì những lý do lãng nhách, vì những sự ghen tuông hậm hực không lối thoát!

Sao không có thể có giải pháp gì hữu hiệu hơn để ngăn chặn bạo lực phát sinh, tránh hậu quả đau lòng? Dường như an ninh con người vẫn là một trạng thái lý tưởng chứ thực tế đâu đã có và không thể có một sớm một chiều. Ước mơ về một xã hội yên bình nhân ái nghe vẫn còn xa.

Hàng ngày mở mạng Internet ra, có biết bao tin tức về bạo lực, bạo hành, nhiều người cảm thấy xã hội ta đang ở tình trạng bất an ghê gớm.

Từ con số những 6200 người bị thương vong do ẩu đả trong những ngày tết Nguyên Đán 2015 vừa rồi, cho đến những vụ án ở Bình Dương, Nghệ An gần đây, tiếng chuông báo động về tội ác đã ở cấp độ dữ dội.

Theo Thiếu tướng Hồ Sĩ Tiến- Cục trưởng Cục Hình sự Bộ Công An thì, tội phạm hiện nay ngày càng hoạt động có tính chất manh động hơn, bạo lực hơn, đặc biệt đang có xu hướng trẻ hóa. 

Vụ thảm sát làm 4 người chết tại Yên Bái: “Đối tượng ra tay quá tàn độc”

(GDVN) - Chủ tịch huyện Văn Yên (Yên Bái) nhận định, đối tượng giết 4 người trong một gia đình “ra tay rất tàn độc...”.
Theo thống kê, lứa tuổi thành niên, vị thành niên chiếm 70-80% tội phạm. Đó là con số đáng suy nghĩ nghiêm túc. Với tình hình bạo lực gia tăng thời gian qua, có ý kiến cho là, xã hội Việt Nam hiện nay đang xuống cấp mạnh mẽ về đạo đức con người.

Bởi một trong những dấu hiệu của xã hội bình yên và văn minh là con người biết kìm chế bạo lực và biết nói không với bạo lực.

Những vụ trọng án trên đây, và những bạo lực diễn ra hàng ngày trong xã hội ta có nhiều nguyên nhân: nguyên nhân kinh tế, nguyên nhân tâm lý - xã hội, nguyên nhân văn hóa, giáo dục.

Với mỗi nguyên nhân đều có những lí giải khá xác đáng. Tuy nhiên, dù lí giải hợp lý như thế nào đi chăng nữa thì vấn đề cuối cùng là giải pháp nào để giảm thiểu bạo lực, trả lại môi trường bình an cho đời sống con người. Đó ắt là câu chuyện của toàn bộ hệ thống chính trị chứ không riêng ngành hay lĩnh vực nào.

Trong lúc tìm và chờ những giải pháp tốt có thể tháo gỡ vấn đề, hơn bao giờ hết, mỗi người, mỗi công dân trong xã hội vẫn phải tiếp tục đề cao cảnh giác với các ác, với tội phạm. Khuyến ái lẫn nhau cơ chế tự phòng vệ trước bạo lực và tội ác.

Dù gì, an toàn sinh mệnh vẫn là hạnh phúc số một, là điều kiện tiền đề cho mọi sự hạnh phúc chính đáng ở trên đời.

Tài liệu tham khảo: 
1 'Tổng tư lệnh' cảnh sát hình sự kể hậu trường phá hai thảm án, 25/7/2015,
http://nghean24h.vn/news/Phap-luat-An-Ninh-Giao-thong/Tong-tu-lenh-canh-sat-hinh-su-ke-hau-truong-pha-hai-tham-an-318624.html
Bài viết thể hiện nhận thức, quan điểm, cách hành văn là của riêng tác giả.

Thứ Hai, 27 tháng 7, 2015

Viết cho ngày thương binh, liệt sĩ

Những năm gần đây, vào ngày thương binh liệt sĩ, nếu không vô tình quên, tôi tự nhủ mình phải ghé đài hoặc nghĩa trang liệt sĩ dâng nén nhang tưởng niệm các liệt sĩ!
Đất nước mình sau chiến tranh, đi đâu cũng thấy mộ liệt sĩ, cũng đài tưởng niệm vinh danh, chưa kể những nấm mồ vô danh và những hài cốt còn đâu đó trong lòng đất. Người sống vẫn đang đau đáu mong được tìm thấy và đưa các anh trở về quê cha đất tổ.

Thứ Hai, 13 tháng 7, 2015

Bạo hành trẻ em ở nước ta qua những vụ việc nổi cộm được đề cập trên báo chí trong thời gian gần đây

« Quay lại

CHUYÊN SAN KHXH&NV NGHỆ AN SỐ 6/2015

Bài viết nêu lên một số vụ việc bạo hành nghiêm trọng gây bức xúc dư luận được các phương tiện truyền thông đại chúng đề cập trong thời gian gần đây. Qua đó, tác giả phân tích một số điểm chung của các vụ việc bạo hành như hoàn cảnh đối tượng của các trẻ bị bạo hành, về người gây bạo hành đối với trẻ, sự bất thường về mặt xã hội của hiện tượng bạo hành. Tác giả cũng lí giải nguyên nhân của bạo hành trẻ em và từ đó đưa ra một số giải pháp giảm thiểu bạo hành, tiến tới ngăn chặn bạo hành đối với trẻ em.
1. Một số vụ bạo hành nghiêm trọng đối với trẻ em trong những năm gần đây qua các phương tiện truyền thông đại chúng
Trong bài viết này, chúng tôi chỉ xin được đề cập đến những vụ việc bạo hành trẻ em qua một số vụ việc điển hình trong khoảng 7 năm trở lại đây được các phương tiện truyền thông đề cập, nổi bật trên báo truyền hình, đặc biệt là báo điện tử.
Trong hai năm 2008 - 2009, cả nước đã xảy ra 5.956 vụ (bình quân gần 3.000 vụ/năm), trên 100 vụ giết trẻ em và 50 vụ bắt cóc, buôn bán trẻ em được phát hiện và xử lý, trong đó có nhiều vụ gây bức xúc trong dư luận xã hội(1). Một số liệu khác(2), ước tính, mỗi năm cả nước có khoảng 7.000 - 8.000 vụ bạo hành và xâm hại tình dục trẻ em. Theo Tiến sĩ Nguyễn Hải Hữu - Cục trưởng Cục Bảo vệ chăm sóc trẻ em thì đây là chỉ là con số được trình báo, thực tế còn cao hơn nữa. Theo Tin nhanh Việt Nam Vnexpress.net, năm 2008, có 5 vụ bạo hành nghiêm trọng(3). Theo báo Bưu điện Việt Nam, năm 2009 nổi lên 5 vụ bạo hành trẻ em đau lòng.
Nhiều vụ việc nghiệm trọng được nêu trên các phương tiện báo chí, truyền thông, các trang mạng xã hội, trong thời gian 7 năm qua, mà kẻ gây ra bạo hành đã bị bắt, chịu khởi tố hình sự, điển hình như vụ em Nguyễn Thị Bình, người giúp việc cho vợ chồng Chu Văn Đức - Trịnh Thị Hạnh Phương (Thanh Xuân, Hà Nội), bị gia chủ hành hạ hơn 10 năm, mới được phát giác và ngăn chặn năm 2008. Lúc đó, em đã phải chịu 424 vết thương, tỉ lệ giám định thương tật 34%; cũng năm 2008: vụ bảo mẫu Quản Thị Kim Hoa (Đồng Nai), bạo hành trẻ mà mình nhận chăm sóc bị ghi lại bằng video clip hết sức dã man; vụ cháu Nguyễn Thị Như Ý, 9 tháng tuổi, ở tỉnh Đồng Tháp bị chính mẹ ruột và ông bà ngoại bạo hành, bị phát giác vào tháng 9/2010. Liên tiếp trong năm 2010: vụ vợ chồng Huỳnh Thanh Giang - Mã Ngọc Thơm (chủ trại tôm giống Minh Đức) ở Cà Mau bạo hành cháu Nguyễn Hào Anh 14 tuổi trong thời gian dài, khiến cháu chịu thương tật: 66, 83%;  tháng 11/2010, bảo mẫu tên Phụng ở T.P Hồ Chí Minh bạo hành bé Hồ Thị Thúy Ngân 3 tuổi hơn 1 năm trời bị phát giác gây bức xúc dư luận xã hội; bé Đỗ Nhất Long (TP.Hồ Chí Minh) 18 tháng tuổi bị bạo hành tới chết, trong ngày 16/11/2013. Năm 2014, dư luận hết sức bức xúc với tình cảnh bé Kim Ngân 4 tuổi (ở Bình Dương) bị mẹ ruột cháu là Nguyễn Thị Thùy Trang và người tình là Đỗ Trọng Minh hành hạ bằng đánh đập, chích điện trong một thời gian dài, mà lần bạo hành cuối cùng trước lúc được giải cứu là cháu bị đánh đến mức thâm tím mặt mày, bỏ đói qua đêm đến độ ngất xỉu và chịu đa chấn thương, trong đó có chấn thương sọ não, nguy kịch đến tính mạng.
Trên đây chỉ là một số vụ việc điển hình được báo chí đề cập và dư luận xã hội bức xúc, trong hàng nghìn vụ bạo hành với những mức độ nặng nhẹ khác nhau ở các môi trường khác nhau (trong gia đình, trên nhà trường, ngoài xã hội..) trên phạm vi cả nước, và cũng khó có thể có một con số thống kê đầy đủ về nạn bạo hành trẻ em ở nước ta hiện nay.

Thứ Sáu, 10 tháng 4, 2015

Hà Nội - chuyện cây xanh và lòng người

Hà Nội không của riêng ai
Kể từ khi Lý Công Uẩn dời đô từ Trường Yên Hoa Lư Ninh Bình cho tới nay Hà Nội đã hơn một nghìn năm có lẽ. Nghìn năm ấy bao tinh hoa hội tụ. Đất văn vật, văn hiến cũng là ở đây, sự thanh bình quyến rũ là ở đây, những tinh hoa muôn phương là ở đây. Hà Nội đã từng ba mươi sáu phố phường đi vào sử sách, văn chương, có cả một nền văn minh của các dòng sông, có những làng nghề, và Hà Nội hôm nay được vinh danh là thành phố hoà bình, với khí thế hội nhập năm châu đang tiếp bước Hà Nội xưa để phát triển đi lên.
Người Hà Nội đi qua bao thăng trầm lịch sử, những lời ca câu hát da diết nhớ thương. Ai một lần đến Hà Nội cũng ấn tượng bởi những nét riêng của Hà Nội. Ai đã sinh sống lâu năm ở Hà Nội đều có một mối tình sâu đậm với mảnh đất này. Nhớ về Hà Nội là nhớ về một tinh hoa của nước Việt. Hướng về Hà Nội là hướng về trái tim Việt Nam. Hà Nội chứa trong mình chiều kích không gian lịch sử. Quá khứ, hiện tại đong đầy. Hà Nội trở thành một trời thương nhớ của người mỗi người Việt Nam yêu nước.
Kể từ 2008, Hà Nội được mở rộng, nét thỉêng xưa ít nhiều mất đi, Hà Nội rộng hơn nhưng sự phức tạp nhiều hơn và nhiều người có chung niềm cảm nhận Hà Nội sau mở rộng không còn là Hà Nội ngày xưa. Cư dân đông đúc hơn, Hà Nội phải giải quyết nhiều vấn nạn hơn. Bao thách thức về phát triển đô thị đặt lên vai nhà lãnh đạo.
Trong tiến trình đi lên hiện đại, nhiều con phố mới, nhiều ngôi nhà cao tầng xây lên, thì cùng với đó, diện tích sông hồ bị thu hẹp, các khu dân cư phải chịu nhiều ô nhiễm do nước và rác thải sinh hoạt. Hà Nội khói và bụi nhiều hơn, những con đường trở nên đông đúc chen lấn nhất là các buổi sáng buồi chiều. Nhiều người gắn bó với Hà Nội chạnh lòng tiếc nuối về một Hà Nội xưa văn vật và mơ ước thủ đô phát triển xứng tầm của nó nhưng dường như Hà Nội đã có một số phận không thể khác. Bao câu hỏi còn đó với mỗi người dân. Hình như mấu chốt của câu chuyện phát triển thủ đô nằm ở cơ chế chính sách nhiều hơn là ở nguồn lực và tiềm năng.
Qua những tình cảm người dân muôn nơi dành cho Hà Nội, có thể thấy Hà Nội không chỉ là sở hữu riêng của chính quyền và nhân dân thủ đô mà Hà Nội là mối quan tâm chung của cả nước, người dân cả nước yêu mến và tự hào. Với Hà Nội, họ cũng có quyền hi vọng về một Hà Nội hoà bình phát triển như bao công dân thủ đô chính hiệu.
Chuyện cây xanh bị đốn và nỗi niềm công dân
Cả tuần nay người Hà Nội sục sôi với chuyện hàng nghìn cây xanh bị chặt, có những cây là dấu tích của Hà Nội nghìn năm, có những cây mới trồng hàng chục năm nhưng cũng đã kịp tỏa bóng cho người Hà Nội. Trên mạng xã hội, ngoài quán nước, nhiều người tiếc thiêng cho những đời cây và đặt câu hỏi, sao chính quyền Hà Nội lại làm thế!
Tác dụng của cây xanh như mọi người đã biết, đó là nơi dưỡng khí trời, là nơi hút khói bụi độc hại, là nơi tạo bóng rậm, là nơi làm mềm cảnh quan nhà kính bê tông, tạo nên nét duyên cho mỗi phố phường Hà Nội.
Thử hình dung, 6700 cây kia nếu đem trồng trên một diện tích liên tục thì đã trở thành một rừng cây. Mỗi cây chiếm 5 m2 thôi thì đã với ngần ấy cây, con số diện tích cây xanh sẽ là hơn 30 km2, đâu có hề nhỏ.
Hàng nghìn cây xanh có thể coi là nghìn bình dưỡng khí của Hà Nội. Đời cây, đời người. Hàng trăm cây xanh đã bị đốn, không có gì thay thế nổi trong ngày một ngày hai. Do đó câu chuyện cây không còn đơn giản là câu chuyện của đời thực vật mà là câu chuyện của đời sống con người.
Các vị chức sắc trách nhiệm của Hà Nội có giải thích chuyện chặt cây với hàng trăm lí do hợp lý đi chăng nữa thì cũng không thể biện bạch một sự thật hiển nhiên là cách làm của Hà Nội đã sai. Cái sai này đã được nhiều chuyện gia về cây xanh đô thị, về kiến trúc cảnh quan lên tiếng. Ai là người không cảm thấy đau bởi sự đốn hạ những đời cây kia? Mà ở một góc độ nào đó thì chúng đang bị chính con người bức tử. Và dân tình chẳng ai có thể chấp nhận cho một cái sai sờ sờ ra đấy dù là vị quan nào nói lời biện minh trăm ngàn lần đi nữa
Nếu không có những công dân thủ đô công tâm và nhân ái như nhà báo Trần Đăng Tuấn, những chuyên gia về môi trường đô thị, những người hiểu biết sớm lên tiếng thì chỉ một tháng nữa thôi Hà Nội sẽ trơ trọi giữa thiên nhiên. Hà Nội chỉ còn những ngôi nhà cao hướng lên trời xanh, những còn đường trống trải và cái nắng mùa hè hầm hậm thiêu đốt người đi đường. Những thân phận mưu sinh nơi phố phường còn nơi đâu trú ngụ.
Nếu không có trách nhiệm lớn lao để nói lên tiếng nói của mình ở những người yêu Hà Nội, nếu không có báo chí lên tiếng thì 6700 thân phận cây kia sẽ bị chết oan mà tự chúng không thể lên tiếng bảo vệ cho mình.
Bao người dân bày tỏ trên Facebook, trên các mạng xã hội, bao bài báo của các phóng viên đã phản ánh về những chuyện chặt cây. Và còn đó hàng chục câu hỏi của các phóng viên chưa được trả lời thoả đáng. Với chuyện này lòng dân chưa hề thông tỏ và cũng chẳng dễ gì cảm thông cho chính quyền!
Những ngày qua, cho thấy tình yêu thiên nhiên, yêu mến thủ đô của người Hà Nội. Đó là sức mạnh của lòng dân, đó là sức mạnh của tình yêu Hà Nội, là tiếng nói đầy ý thức trách nhiệm của mỗi công dân.
Lòng người cả nước đang hướng về Hà Nội với trách nhiệm công dân, với tình yêu thủ đô. Và mỗi công dân thủ đô đang dõi theo các động thái của chính quyền trong giải quyết vụ việc này. Đó là điều Hà Nội cần tôn trọng và không thể lảng tránh những câu trả lời.
Tôi cho rằng, sự hoãn lại kịp thời việc chặt cây của Hà Nội là cần thiết. Hà Nội cần phải minh bạch với người dân và Hà Nội phải dũng cảm thừa nhận sai, sớm truy cứu những người có trách nhiệm trong vụ việc này; đồng thời, tìm cách cứu vãn những chồi xanh còn lại để bảo tồn, phát triển một cách tốt hơn.
Ca nhân tôi không ít lần tôi tự hỏi, Hà Nội ở trung tâm, có bao nhiều nguồn lực và thế mạnh về mọi phương diện, tại sao chính quyền chưa tận dụng và phát huy được, để công dân thủ đô cảm thấy tự hào và đáng sống như người dân Đà Nẵng đang tự hào về thành phố của họ? Hà Nội đang thiếu cái gì. Hà Nội sao lại quá khó để biến ước mơ thành hiện thực.
Là công dân thủ đô tôi hi vọng thật nhiều về một môi trường sống thanh bình, về một thủ đô phát triển văn minh hiện đại. Hà Nội không chỉ hôm nay mà có tầm nhìn phát triển tới hàng trăm năm sau. Những hi vọng này xin được gửi gắm tới các vị lãnh đạo, các nhà quy hoạch và nhà chiến lược phát triển thủ đô./.

Bạo lực đưa người Việt về đâu?


Ảnh minh hoa [nguồn internet] Ảnh minh hoa [nguồn internet]
Con số 6.200 nói lên điều gì...!
6.200 người bị nhập viện do ẩu đả trong dịp tết nguyên đán Ất Mùi 2015 nói lên điều gì, chẳng phải là bạo lực đang lên ngôi! Nếu chấp nhận cái lí rằng bạo lực không sinh ra do một người thì 6.200 người là nạn nhân của bạo lực ấy nhân đôi với đối tượng đảthương anh ta thì con số người tham gia bạo lực sẽ là 12.400 người. Và cũng có thể hơn nếu như trong số đó không ít người là nạn nhân của những vụ đánh hộiđồng không phải 2 mà là 3 hoặc 5 người cùng tham chiến, thì con số người tham gia hành vi bạo lực sẽ lớn hơn nhiều.
Khó có thể hình dung nổi ngầnấy con người kia bị tấn công bởi hình thức nào: bị thượng cẳng chân hạ cẳng tay, bị sử dụng vũ khí thô sơ hay vật dụng nguy hiểm đả thương? Chỉ biết hậu quả là chừngấy người phải đi viện điều trị, tổn thương thân thể ảnh hưởng đến sức khỏe, thiệt hại về kinh tế. Thậm chí, nhiều người trong số đó, mạng sống có nguy cơbị đe dọa. Những ngày qua ai đã lành, ai còn giằng xé nỗi đau. Nỗi đau thể xác là của mỗi người phải gánh chịu nhưng nỗi đau xã hội thật lớn biết nhường nào.
6.200 con người kia đã bị đả thương trong những tình huống không giống nhau: có thể là bị đã thương trong tranh cướp lễ hội; có thể là chấp nhau sau cuộc nhậu, ngấm rượu bia ma men trỗi dậy, hay xích mích nhau dẫn đến bạo lực, có thể là ...muôn vàn tình huống dẫnđến bạo lực! Nhưng dù khác nhau về hình thức đi chăng nữa thì có một nguyên nhân chung giống nhau là bản năng bị kích động, tính ác trổi dậy không thể kiềm soát và đả thương đối phương là giải pháp mà họ đã lựa chọn.
Đương nhiên khi hành xửnhư vậy thì cái bản tính “con” đã lấn át cái trí tuệ và lương tri hành xử sáng suốt cuả phần người. Hành vi ẩu đả, đả thương người khác dù bất kì lí do gì thìđều đáng bị lên án và cần được ngăn chặn trước khi hậu quả không mong muốn xẩy ra.
Thật sợ hãi khi phải chứng kiến các hành vi bạo lực, những con người như những con thú say mồi lao vào nhau cắn xé, lao vào nhau mà đấm mà đạp mà tát mà vung gậy mà đả thương. Những người chứng kiến các hành vi ấy, có xót xa đến mấy thì cũng có mấy ai dám nhảy vào chỗ nguy hiểm như vậy mà cứu người, bởi không cẩn thận mang vạ vào thân. Đây chính là điều mà mọi người lâu nay nói về sự vô cảm. Vô cảm vì trước hết họ sợ vạ lây, vô cảm bởi vì sự nguy hiểm có thể đến với họ bất cứ lúc nào, chứkhông phải trái tim họ vô cảm. Sau những sự chứng kiến như vậy, nhiều người xót xa, day dứt về một xã hội chưa bình yên, về một xã hội mà kẻ yếu thế không được bảo vệ một cách đáng lí ra phải được bảo vệ bởi đám đông.
Lâu nay trên báo chí, dưluận hết sức bức xúc về bạo hành gia đình, bạo hành học đường mà đối tượng chủyếu là trẻ em và phụ nữ. 6.200 người bị đả thương phải nằm viện trong 9 ngày tết nguyên đán thì quả là có thể hình dung rằng, bạo lực là câu chuyện xã hội không hề nhỏ. Liệu người Việt có bị mang tiếng là hành xử dã man! Nếu có chịu tiếng như vậy, có lẽ không hề oan!
Nghịch lý của phát triển!
Xã hội càng phát triển,đời sống con người càng sung túc hơn, tại sao bạo lực có nguy cơ gia tăng, con người mất an toàn, lòng người bất an. Chưa nói là nhiều thói xư tật xấu có nguy cơ lên ngôi. Nghịch lí của sự phát triển đang hiện sờ sờ ra đấy nhưng chưa có một giải pháp nào giải quyết rốt ráo. Chẳng lẽ thế kỷ XXI vẫn còn rơi rớt lại cách hành xử của xã hội dã man vậy sao. Thật không dễ gì chấp nhận.
Thường chỉ khi con người ta tức giận lắm mới thượng cẳng tay hạ cẳng chân hoặc khi bị dồn vào cảnh cùngđường yếu thế mới sử dụng nắm đấm, gậy gộc. Nhưng đó đâu phải là một cơ chế tâm lí bản năng bình thường, bởi con người khác con vật là có ý thức, không dễ làm bừa, làm càn. Chẳng lẽ người thời nay tiếng là thông minh, lại không đủ tỉnh táo để tìm một giải pháp hay hơn mà phải trổi dậy bạo lực.
Người ta vẫn thường tin rằng, khi trình độ dân trí nâng lên, con người sẽ hành xử với nhau văn minh, lịch sựhơn. Thực tế không hẳn như vậy. Ngay cả khi khi trình độ dân trí nâng lên, một người bình thường ai cũng nhận ra cái nguy hại bạo lực có thể gây tổn thương sức khỏe thậm chí gây nguy hiểm chết người bất cứ lúc nào thế mà vẫn có thể tham gia xô xát ẩu đã! Người bình thường ai cũng yêu chuộng hòa bình, ai cũng thích được xửsự mọi thứ bằng đối thoại đàm thoại, một cách lịch sự ôn hòa. Đó mới là lẽ bình thường.
Chẳng lẽ người Việt lại khoái chi với việc gây thương tích cho người khác?. Không phải, chẳng ai thích gây sự, chẳng ai muốn gây sự, nhưng vì khi lâm sự mỗi chúng ta không làm chủ được mình, hành xử bản năng, yêng hùng, bề trên, thiếu sáng suốt mới ẩu đả, xô xát, làm tổn thương nhau. Có lí do nào đó từ các “trò chơi bạo lực” game online mà dưới tác động của internet đã làm cho người Việt bị ám ảnh bởi bạo lực và hành xử một cách manh động hơn!. Có lí do nào từ mặt trái của kinh tế thị trường mạnh ai nấy thắng, chộp dật còn hiện diện chưa được đẩy lùi. Có lý do nào khác chìm sâu hơn mà chưa gọi đúng tên? Chắc hẳn là có các nguyên nhân tâm lí xã hội cần có lời giải từ các nhà khoa học xã hội mà trước hết là các nhà tâm lí học xã hội.
Hàng chục năm qua có phát triển con người và xã hội đấy nhưng đâu phải đã phải hiện diện một lối sống hành xử đẹp giữa con người và con người. Thậm chí, nhiều người cho rằng, bây giờ ứng xử giữa người với người không bằng những thập kỷ 60 của thế kỷ XX? Đâu phải trong xã hội đã hiện diện những hình ảnh đẹp như thường thấy trong những bộ phim của những nước phát triển: sau cú đấm là cái bắt tay, hiếm có chuyện quay lại trả thù bằng dao kiếm. Một anh bạn hàm vụ phó ở Lào sang Việt Nam học, khi chứng kiến chuyện đánh nhau của người Việt trên đường phố đã quả quyết với tôi rằng, ở Lào, khi đụng xe trên phố, người ta có tranh cãi, phân bua, nhưng ít khi động tay động chân, nếu không tự phân xử được thì mời gọi cảnh sát. Một quốc gia được cho là kém phát triển ở bên cạnh ta, thì cách ứng xử con người với nhau coi trọng sự dàn hòa. Còn ở ta, va chạm chưa biết nặng nhẹ, thiệt hại ra sao nhưng dễ “tay chân”, “gậy gộc”, nói chuyện với nhau trước đã, và vô hình chung cái xung đột nhỏ đã bị đẩy lên thành cái lớn, thậm chí có người rút vũkhí nóng (dao găm, mã tấu...) để dạy đối phương gây thiệt mạng như chơi!
Người Việt Nam trong bảng thang giá trị của mình vẫn tự hào khoan dung, nhân ái, yêu chuộng hòa bình, điều này được văn kiện Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII của Đảng Cộng sản Việt Nam ghi nhận. Vậy phải chăng là những giá trị đã chìm sâu đâu đó hay tồn tại trên trang sách chứ đâu phải là nếp sống, lối hành xử đẹp trên thực tế.
Nhân ái là khi người có hoạn nạn phải dang tay giúp đỡ, nhân ái là yêu thương lẫn nhau chung sống trong an toàn, an ninh chứ không có kiểu nhân ái chung chung nào đó mà không thể hiện ra hành động. Nếu nhân ái được ca tụng mà thực tế còn nhiều hành vi bạo lực, là mối nguy cơ mất an toàn xã hội, là sự đe dọa tới mạng sống con người, thì đó chỉ là nhân ái có vỏ mà không có lõi.
Một xã hội văn minh, thượng tôn pháp luật, tôn trọng con người không thể là một xã hội bạo lực tràn lan, con người mất sự kiểm soát và không được bảo vệ như những hỗn loạn ta đang chứng kiến. Nghịch lí của sự phát triển không dễ lí giải nhưng không thể lí giải và hóa giải, vì một hình ảnh người Việt thân thiện và đáng mến hơn trong mắt quốc tế.
Phải chăng với sự tái diễn bạo lực trên phạm vi rộng, người Việt đang cho thấy mối hận thù con người và con người trong xã hội có nguy cơ đẻ ra, phát sinh ngày càng nhiều và bạo lực là một sự lựa chọn không mới nhưng là sự “tái sinh” đầy nguy hiểm. Bạo lực lại tiếp tục đẻ ra bạo lực-một vòng quay nhân quả khó dứt. Kết cục không nói thì cũng đáng buồn và thực đáng lo ngại thay.
Làm gì để hóa giải bạo lực?
Các triết lí tôn giáo thường khuyến cáo: bạo lực đẻ ra bạo lực, hận thù nuôi hận thù, chỉ có hóa giải sự thù hận bằng ân nghĩa. Lời khuyên tưởng chừng như đã rõ nhưng sự thực là chưa hề tỏ. Ai người tỉnh lại, sống sót sau cơn hôn mê do bạo lực mà thấy sám hối, thức tỉnh nội tâm rằng bạo lực không phải là con đường tốt nhất để ứng xử. Còn ai vật vã trong cơn đau do chấn thương lại sinh lòng nuôi hận thù và sẽ trả thù. Có ai thấy rằng, giá như mình tìm một giải pháp khả dĩ hơn thì không phải đã thương đối phương, không phải chịu vạ vào thân để rồi hối hận, thiệt hại do đền bù hay vào vòng lao lý để chuộc tội! Sự thức tỉnh đó, nếu có thường là đã muộn.
Vậy cơ chế nào sẽ có thểkiểm soát bạo lực? Nhiều công an có kiểm soát được bạo lực không. Công an không thể kiểm soát được bạo lực, vì công an không phải lúc nào cũng có mặt trong các cuộc ẩu đả và công an không phải lúc nào cũng sẵn sàng cho các tình huống đối mặt với vũ khí nguy hiểm. Nhiều vụ việc, khi công an đến để giải tỏa thì sựviệc đã quá muộn, máu đã chảy và người đã mang thương tật. Nên nhớ rằng, công an bảo vệ trật tự bình yên xã hội nhưng một xã hội không thể cứ giăng công an ra để bạo vệ người dân. Chẳng thể có sự bình yên toàn diện nếu mỗi người dân không chủ động bảo vệ mình. Tự bảo vệ mình trước lúc được bảo vệ đó mới chính là nguyên tắc của an ninh, trật tự.
Trách nhiệm giải tỏa bạo lực không chỉ riêng công an, đó là công chuyện của cả hệ thống chính trị. Sau các câu chuyện bạo lực các nhà chức trách sẽ thường có hai cách phản ứng: Hoặc là lấy làm tiếc, chúng tôi sẽ rút kinh nghiệm! Một lối phản ứng khác của không hiếm cán bộ lại đổ lỗi cho dân chúng! Mọi sự lấy làm tiếc không hề là thái độ để cần sự thông cảm hay trấn an dân. Mọi sự phân bua, né tránh trách nhiệm không phải là cách hay. Điều cần thiết là phải tìm được giải pháp tổng thể cho vấnđề, mà các công bộc “chăn dân” phải là người ngăn chặn bạo lực từ ngay nguồn gốc phát sinh bạo lực. Giải pháp khã dĩ nhất để có thể được giải quyết được bạo lực là phải bắt đầu từ việc triệt tiêu nguồn gốc sinh ra bạo lực.
Nhiều người cho rằng,điều cần thiết là cần đề cao “văn hóa hòa bình” giữa con người với con người, hạn chế rượu bia; giáo dục lòng tôn trọng con người, lòng khoan dung, tập huấn khả năng kiềm chế cảm xúc bản thân cũng như kĩ năng tự vệ hòa bình ở người trẻ;nâng cao tính thượng tôn pháp luật của mỗi công dân và xử lí nghiêm những hành vi gây hại đến thân thể con người. Đó là một giải pháp tổng thể về mặt an sinh xã hội cho đến an ninh con người xã hội.
Người viết bài này cho rằng, về lâu dài, chỉ có thể đề cao văn hóa hòa bình trong phát triển, đề tìm những phương thức ứng xử khoan dung trong quan hệ xã hội, thượng tôn pháp luật, mới có thể hóa giải được bạo lực và những điều này chỉ có thể đặt trên nền tảng giáo dục văn hóa tôn trọng con người, coi trọng sinh mạng và nhân phẩm của con người là đáng quý, mọi thứ khác chỉ là công cụ và phương tiện của con người có một chất lượng sống văn minh và văn hóa hơn mà thôi.
Xưa nay nhân loại chưa có thể giải quyết được mối quan hệ giữa người với người bằng bạo lực, đó chỉ là hành vi man rợ của con người dã man mông muội. Đối với con người văn minh, tính người, tính nhân văn, đức khoan dung phải được là thuộc tính thường trực trongứng xử của mỗi con người và các cộng đồng người.
Bạo lực xưa nay luôn đẻra sự chết chóc thù hận. Bạo lực không hề làm nên sự hơn thua, chiến thắng. Bạo lực một khi đẩy lên cao sẽ làm cho con người có nguy cơ giết hại lẫn nhau. Điều cần cảnh giác trong xã hội đang phát triển của nước Việt Nam hôm nay. Bạo lực chỉ làm người Việt xa nhau và khoác thêm những nỗi đau mà thôi.
 http://www.vanhoanghean.com.vn/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa/dien-dan/bao-luc-dua-nguoi-viet-ve-dau

Chút tình quê lũ: Con không về được với quê hương...

Bài thơ ngắn đậm tình như lòng người con nơi xa ngóng trông về miền Trung, và cũng như miền quê nghèo ấy, bình dị mà sâu lắng, diết da tình...

NGÓNG LŨ PHÍA QUÊ XACon không về được với quê hương
Nghe tin lũ lòng miên man con nước
Đêm thức ngủ mơ những ngôi nhà còn đỉnh chóp
Bàng bạc sóng bùn trôi mãi miết vô tình

 
Chút tình quê lũ: Con không về được với quê hương...

Con không về được với miền Trung
Ngày dõi theo từng mẫu tin
Tim con nung lửa
Ngôi nhà thân yêu nước tràn bậu cửa
Tiên tổ linh thiêng đau đáu nhìn ra
Trời thì xa mà bão lũ thì gần
Cháu nhớ bà
Mắt rớm nước quê hương...


Chút tình quê lũ: Con không về được với quê hương...
 

Bạn gần xa
Thăm tin san sẻ
Anh em gần nhau thêm
Trong hoạn nạn quê hương
 
Miền Trung ơi mấy đoạn trường
Ai đo cho nỗi ai lường cho xa
Thương quê lòng lại về nhà
Ngóng con nước rút với bà thân yêu!
  
Hà Nội, 23h00 18/10/2010Phạm Thạch Hoàng

Những nhận thức sai lệch của Tuổi Trẻ

ThS. Phạm Thạch HoàngĐH Lâm nghiệp - Tạp chí Thanh niên, số tháng 8/2008
06:33' PM - Thứ tư, 21/08/2013
Trong lớp trẻ hiện nay, tồn tại không ít những quan niệm sai lệch. Có thể nói, nhân sinh quan của một bộ phận thanh niên có vấn đề. Một số quan niệm sau đây cho thấy điều đó.
1. Từ từ đi đâu mà vội, đời còn dài! (không quí trọng và tiết kiệm thời gian)

Nghĩ tới lớp trẻ hôm nay người ta nghĩ tới một lớp người năng động, xông xáo, hoạt động với một cường độ và nhịp độ cao nhưng không ít người không biết tiết kiệm thời gian, đợi nước đến chân mới nhảy. Ví dụ, sinh viên đến lúc thi mới học, bài đến hạn mới làm, làm việc cứ khất lần việc này việc kia vì cho rằng đi đâu mà vội, nhưng có sự biến đột xuất là công việc bỏ bê, cuống quít cả lên, chất lượng không cao. Một bộ phận học sinh, sinh viên sa vào ăn chơi lêu lổng, không học hành phấn đấu, ai có ý thức nhắc nhở thì được nghe đi đâu mà vội đời còn dài chơi cái đã. Thực ra những ngôn từ trên đây chỉ là lời bao biện. Hãy nghe những câu châm ngôn để biết quý trọng thời gian hơn. Ví như: “việc hôm nay chớ để ngày mai”; “thời gian không chờ đợi ai cả”; “vàng đã quý thời gian còn quý hơn vàng”!
2. Làm gì nhiều cho mệt, chơi cái đã hoặc thử một lần cho biết (tâm lý hưởng thụ)
Ngày nay, phần lớn ai nấy đều có chức phận riêng của mình. Thậm chí nhiều người bận tối mắt tối mũi với hàng núi công việc, họ làm việc chăm chỉ, ít khi có thời gian cho bản thân. Tất nhiên thái quá không hẳn đã là tốt, song có một bộ phận tuy trẻ tuổi nhưng đã có tâm lý thích hưởng thụ quá sớm. Ví dụ sinh viên không chịu đọc sách, không chịu đi thư viện mà thích ăn chơi, đua đòi. Trí thức trẻ không chịu nghiên cứu thì trình độ làm sao được nâng lên. Nhiều người chỉ thích chơi bời mà không chịu làm việc. Tôi quen một trí thức trẻ trong lĩnh vực khoa học xã hội, anh rất ít khi chịu đọc sách nghiên cứu khi thấy bạn mình chịu khó mày mò thì anh bạn tôi buông một câu: đọc làm gì nhiều cho mệt, đọc nhiều có hái được ra tiền đâu. Thử hỏi như vậy sẽ có đâu những kiến thức sâu sắc mới mẻ phục vụ cho chuyên môn. Một số bạn trẻ đi ra học hành, làm ăn giao lưu bị rủ rê ăn chơi, đã tự cho mình cái quyền thử một lần cho biết. Xin thưa, có những cái chỉ thử một lần thì sẽ có nguy cơ lần thứ hai và gây nghiện như hút ma túy chẳng hạn. Ai đã dính vào nàng tiên nâu thì khó từ biệt, bao nhiêu cơ hội cũng sẽ rời ta. Thực ra, trong thời buổi kinh tế thị trường, xã hội tiêu thụ xuất hiện con người rất dễ nẩy sinh tâm lý thực dụng và hưởng thụ. Thanh niên chúng ta không ít người đã cổ vũ với những quan niệm đó. Đó cũng là một nhận thức sai lệch.
3. Có tiền là có tất cả! (coi trọng sức mạnh của đồng tiền)
Sức mạnh quái ác của đồng tiền đã được các nhà văn, nhà thơ trong lịch sử văn chương cảnh báo, ví như Shakepear của nước Anh, Nguyễn Du trong Truyện Kiều. Ấy vậy, nhưng trong lớp trẻ hôm nay không ít thanh niên cậy có tiền là cư xử thô lỗ thiếu văn hóa với người khác nhất là những người nghèo. Sẵn sàng bỏ tiền để thuê làm chuyện này, chuyện kia. Biểu hiện một số sinh viên bỏ tiền chạy điểm, số khác bỏ tiền để tìm kiếm tình yêu, bỏ tiền nhờ học thuê, thi mướn... Đây là những lệch lạc mà bản thân họ rồi cũng phải trả giá. Không ít thanh niên ngày nay ảnh hưởng quan niệm của xã hội đen cái gì không mua được bằng tiền thì sẽ mua được bằng nhiều tiền. Đây là những quan niệm hết sức sai lầm, nếu đồng tiền có thể thay thế được mọi thứ thì sẽ không có tri thức chân chính, tình cảm chân thành và mọi thứ đều có thể trở thành hàng hóa thì thật là nguy hiểm. Thanh niên cần phải phê phán những quan niệm sai trái này.
4. Đời có số (phó mặc số phận)
Một số thanh niên ngày nay có tâm lý tin vào số phận. Biểu hiện: thi trượt, tại số. Không xin được việc, tại số. Làm ăn thất bát tại số. Số phận là gì, điều này không ai lý giải được dưới góc độ khoa học, đó vẫn là niềm tin, đành rằng mỗi người đều có những lôgic cuộc đời không ai giống ai cả. Tuy nhiên, nếu quá tin vào cái gọi là số phận sẽ rơi vào duy tâm, phản khoa học mà thanh niên ngày nay cần có trí tuệ nhận biết những gì là hợp lý, không hợp lý. Nếu có số phận ngồi chờ số phận thì mọi sự nỗ lực của bản thân mỗi người sẽ thừa, vì không học vẫn có thể đỗ đạt, không làm vẫn có thể giàu có, không tập luyện cũng có thành tích cao…những điều này là không tưởng. Cơ hội may mắn chỉ đến với ai bền lòng, có hiểu biết và nỗ lực vươn lên trong mọi hoàn cảnh.

5. Xưa quá rồi! (coi thường những cái xưa cũ)
Một bộ phận thanh niên ngày nay chạy theo thời đại mà quên mất những giá trị xưa cũ. Biểu hiện coi thường hoặc nhận thức sai lệch về những gì ông cha đã làm trong quá khứ. Họ thường nói vấn đề đó xưa lắm rồi, bây giờ ai nghĩ thế, ai làm thế. Chúng ta đâu biết rằng chỉ có văn minh là xưa cũ, còn văn hóa không bao giờ mất đi sức sống, văn hóa luôn bắt rễ vào hiện tại và thúc đẩy hiện tại. Nếu ta không coi trọng những giá trị văn hóa gia đình và dân tộc, ta sẽ mất gốc và thiếu đi sức sống bên trong vì vậy sự phát triển của ta sẽ không thể lâu bền được. Nhiều giá trị văn hóa dân tộc thanh niên ngày nay cần phát huy như coi trọng chữ hiếu kính trên nhường dưới, coi trọng lòng yêu quê hương đất nước, trọng nghĩa, trọng tình…
6. Việc đó dễ ợt, mình cũng làm được! (chưa biết lượng sức mình, thiếu khiêm tốn)
Thanh niên là lứa tuổi căng tràn nhựa sống, nhất là trong thời đại mới, thanh niên rất hãnh tiến, tự tin vào bản thân mình. Vì thế, nhiều thanh niên sinh ra tự cao, tự phụ coi mình là có tài, xem thường người già, và người khác. Thanh niên ôm nhiều mộng lớn đôi khi cứ ngỡ việc gì mình cũng có thể làm được. Nhiều người khi thấy bạn mình làm được việc này việc kia cũng xem thường việc đó mình không làm chứ nếu làm cũng làm được. Điều này làm cản trở sự tiến bộ của thanh niên. Thực ra nói và làm khác nhau, để bắt tay vào làm việc gì đó đạt thành công lại càng không dễ. Vì điểm này mà nhiều thanh niên là sinh viên, là trí thức, công chức trẻ tuổi thường mang tiếng là thiếu khiêm tốn, thiếu cầu thị, chưa biết lượng sức mình. Cổ nhân đã dạy: đừng có ngựa non háu đá, để nhắc nhở những người không biết lượng sức mình. Thanh niên cần khắc phục điểm này mới có thể vươn lên tiến bộ.
Trên đây là những nhận thức sai lệch mà không ít người trẻ tuổi đang gặp phải. Rõ ràng, tác hại của nó là rất lớn, chúng cản trở quá trình học tập rèn luyện trưởng thành của mọi người.
Tuổi trẻ có nhiều điểm mạnh vì họ là lứa tuổi thanh xuân của cuộc đời, cái sức và cái trí còn dồi dào, minh mẫn, song cũng có không ít những điểm yếu. Có những hạn chế là không tránh khỏi của tuổi đời và trải nghiệm nhưng cũng có những hạn chế là do bảo thủ, định kiến, ích kỷ. Vấn đề quan trọng là sự tự nhận thức của mỗi thanh niên, có được cách nhìn nhận đúng đắn và tiến bộ về những vấn đề của cuộc sống. Để làm được điều đó không có cách gì hơn là thanh niên phải không ngừng quan sát, lắng nghe, học hỏi chuyên gia, những người thành đạt đi trước, giao lưu thân thiện với những bạn tốt, bạn tiến bộ. Như Bác Hồ đã dạy, là học trong sách vở, học ở trường đời. Thanh niên cũng rất cần có được sự giáo dục, giúp đỡ của những người có kinh nghiệm, của các bậc phụ huynh, của thầy giáo, cô giáo và các đoàn thể chính trị - xã hội. Một khi những điểm yếu được khắc phục thì mỗi thanh niên sẽ là chủ nhân tương lai có ích.
P.T.H
 Tạp chí Thanh niên, số tháng 8/2008
http://www.chungta.com/nd/tu-lieu-tra-cuu/nhung_nhan_thuc_sai_lech_cua_tuoi_tre.html

Thơ vui về vợ và bồ

Bản tiếng Anh:

Wife is like TV, girlfriend is like mobile

At home watch TV, go out bring mobile

No money, sell TV. Got money change mobile

Sometimes enjoy TV, but most of the time play with
mobile

TV free for life but mobile, if you don't pay the
services will be terminated..

TV is big, bulky and most of the time old! But mobile
is cute, slim, curvy and very portable at any time.

Operational cost for TV is often acceptable but for
mobile is high and often demanding.

TV got remote, mobile don't have 

Most important, mobile is two ways communication (talk
and listen), but with TV you MUST listen to it (either
you want to hear nagging or not).

Last but not least!

TV do not have virus, but mobile, yes, they do have
VIRUS!
  
If you would like to run the risk of having fun then
mobile, otherwise if you want to play safe then it's
better to stay with TV!
_______________________

Phạm Thạch Hoàng chuyển nghĩa

Vợ như là chiếc ti vi
Bồ như di động mang đi bên mình
Ở nhà thì xem ti vi
Ra đường bất ly di động 
Hết tiền ta bán ti vi
Có tiền lên đời di động
Thỉnh thoảng giải trí truyền hình
Nhưng mà di động không khi nào ngừng
Ti vi miễn phí người dùng
Nhưng mà di động thì không bao giờ 
Ti vi to lớn thô kềnh
Lại dễ lỗi mốt dáng hình
Di động mảnh đẹp duyên xinh
Dễ dàng cơ động bất kỳ thời gian
Phí sửa ti vi chấp nhận dễ dàng
Phí cho di động xem nào
Vừa cao vừa lại yêu cầu người ta 
Ti vi cần điều khiển
Di động chẳng cần chi
Di động, cần cho liên lạc
Quan trọng là gọi và nghe
Ti vi bạn phải lắng tai 
(dù muốn hay không cũng thế!)
Chương trình kéo dài, hiếm khi là ngắn

Ti vi không lo vi rút
Với di động cần diệt thường xuyên
Nếu bạn thích mạo hiểm để có nụ cười:
Xin mời dùng di động
Nếu muốn an toàn vui sống:
Tốt hơn là yêu mến chiếc ti vi.

                   Nguon:Pham Xuan Nguyen               

Thứ Sáu, 20 tháng 2, 2015

Bài viết về Tết Nguyên Đán- Văn hóa Nghệ An 16/2/2015



Tết quê, hồn Việt thời nay

  •   Phạm Thạch Hoàng
  • Thứ hai, 16 Tháng 2 2015 01:36  



1. Tết đến lòng ta có xốn xang?.Người Việt thời nay lòng còn có chút bồi hồi khi tết đến. Những người xa quê, và những người đón tết tại thành phố, ai đầy tâm trạng, ai thấy nhẹ nhàng trong cái tết cổ truyền này?

Hình như, bây giờ, trong tâm thức người lớn tuổi, nhiều người vẫn thèm một cái tết từ ngày xưa thơ bé của những năm đất nước chưa đổi mới, lúc đó mọi thứ còn giản đơn, cuộc sống còn nghèo, có được một cái tết được tươm tất là cả một niềm mơ ước. Những ngày Tết đến, anh em con cháu quây quần, trẻ con mong được mua sắm quần áo mới, vui được lì xì, được đi chơi. Người lớn được hội ngộ, được nâng ly và nói với nhau những lời tốt đẹp nhất…thậm chí thỏa sức say mà chẳng ai ca thán nhiều lời.
Thời hiện đại, tết vẫn là sự tiếp nối cái tết muôn xưa nhưng muôn vạn người là vạn nẻo cảm xúc với tết. Điều thú vị, tết là dịp để mỗi người có thời gian nghĩ về người thân, gia đình, họ tộc, dành cho nhau sự quan tâm và có thể thực hiện những ước nguyện của riêng mình.
2. Có thực người Việt không còn mặn mà với Tết?
Những tưởng cảm xúc vui tết đã nằm lòng trong người Việt nhưng thực tế có một cảm giác chung rất dễ nhận thấy trong lời nói, việc làm của mỗi con người hôm nay là không mặn mà nhiều với tết. Không quá xốn xang với thời khắc tết, không phải cầu kì tốn thời gian, công sức, tiền bạc cho việc mua sắm tết. Nhiều gia đình sinh hoạt tết giản dị như thường ngày. Trên nhiều diễn đàn truyền thông, trang mạng xã hội, đã có những cuộc tranh luận về ăn tết Tây thay cho tết Ta, đón tết đúng dịp năm mới Dương lịch cho khớp với sự vận hành của thế giới trong bối cảnh toàn cầu hóa và Việt Nam hội nhập quốc tế. Có những bàn luận suy xét về thời gian nghỉ tết vì nghĩ đến sự tiết kiệm cho sản xuất, chơi nhiều không hợp thời trong khi cuộc sống của nhân dân và đất nước chưa lấy gì làm khá giả.v.v…
Tại sao lại có những cảm xúc và thái độ có phần “nhạt” với tết? Nhìn trên bề mặt, chẳng khó để nhận ra những nguyên do này.
(i) Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, kinh tế thị trường với dòng công việc liên tục. Nghỉ dài thì công việc sản xuất, kinh doanh, với những lợi lộc bị đình lại và với không ít người, những nỗi lo bươn chải mưu sinh trong kinh tế thị trường khiến nhiều người không có tâm trạng nhiều cho tết.
Trong khi đó, gọi là 3 ngày tết (30, Mồng 1, Mồng 2) nhưng từ khi rục rịch nghỉ tết đến lúc làm việc bình thường trở lại, người Việt mất độ một tháng dành cho Tết. Hết tết là lại du xuân “tháng Giêng là tháng ăn chơi”, là mừng xuân mới. Với văn minh nông nghiệp mùa vụ, tết mang ý nghĩa nhiều hơn, vì đó là một sự giãn ra, một sự nghỉ ngơi, nhưng với thời buổi công nghiệp hóa, thời đại tin học thì quả là điều đáng nói. Lúc người Việt nghỉ vui tết, thì hầu hết các quốc gia trên thế giới vẫn vẫn hành công việc bình thường. Nhưng trong quan hệ với ta, họ bị gián đoạn do ta nghỉ tết. Lúc mà các nước đã vận hành được hơn một tháng của năm mới, thì chúng ta dường như mới bắt đầu.
(ii). Với sự phát triển hiện đại và thuận tiện của giao thông sự đi lại đã trở nên dễ dàng hơn, sự phát triển của các mạng điện thoại khiến cho sự thăm hỏi, giao lưu giữa con người và quê hương cũng thường xuyên hơn chứ không nhất thiết là đến tết mới hạnh ngộ cùng nhau.
(iii). Xu thế truyền thông đa phương tiện, các phương thức truyền tin cập nhật, các hình thức giải trí phong phú tràn ngập quanh ta, buồn cũng hội tụ vui cũng hội tụ liên hoan, hàng tuần, hàng tháng, đâu phải đến tết mới chén chú chén anh, mới làm bữa thịnh soạn.
(iv). Bối cảnh hội nhập, nhiều hoạt động văn hóa tinh thần trong những ngày lễ diễn ra gần như quanh năm, mỗi người trong những cộng đồng mình ít nhiều đã tham gia. Gần tết nguyên đán nhất là Noel và Dương Lịch, chưa kể lùi về trước là những mồng 2/9, 30/4-1/5, Quốc tổ Hùng Vương, 8/3, ngày nghỉ hè.v.v.
Tất cả những cái đó làm người Việt dường như đã chững lại với tết.
Tuy nhiên, đa số ý kiến vẫn ủng hộ cái tết cổ truyền được tạo dựng, giữ gìn từ muôn đời nay. Bởi nhiều người coi đó là tâm thức dân tộc, là hồn ông bà tổ tiên hiện diện, là cái hay đã được khẳng định và tôn vinh, là sự tích tụ, bồi đắp qua hàng nghìn năm của biết bao thế hệ người. Do vậy, Tết có dở nhưng lại đầy cái hay, nếu bỏ đi thì ắt sẽ tiếc nuối. Mà giữ lại thì đương nhiên sẽ có sự biến đổi và cải tiến. Do đó, xu hướng chung hiện nay là làm sao để đón cái tết vừa thiết thực tiết kiệm và an toàn. Đó là mong muốn của nhiều người.
3. Hồn Tết truyền thống trong đời sống hiện đại: sự đổi thay và những nỗi lo đôi khi đã “xưa như trái đất”.
Cái hồn tết là cái “siêu hình”… nhiều khi khó gọi tên và hình dung một cách chính xác, ngay cả đối với những nhà nghiên cứu văn hóa, bởi đây là một kiểu hình giá trị động chứ không hề đứng im, bất biến. Với ngày xưa, hồn tết hiện diện nơi “thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ”, là sum nhau quanh cỗ bài tam cúc, là trực nồi bánh chưng xanh bên bếp lửa đỏ đêm khuya…Ngày nay, sự sinh hoạt tết đa dạng hơn nhiều và nên hồn tết có phần nhạt nhưng cũng còn lưu giữ nhiều nét xưa. Cái đọng lại của muôn xưa trong hồn tết hôm nay đó là cái thú sắm tết, chơi cây và chơi hoa cho ngày tết, là xin chữ cầu phúc tài lộc, là chỉnh trang bàn thờ cúng tổ tiên, là thời khắc quần tụ cùng nhau chào đón giao thừa, là trao nhau những lời chúc tốt đẹp năm mới, là mừng tuổi người già và trẻ nhỏ, là đi thăm viếng đền chùa, miếu, nơi thờ tự linh thiêng để bày tỏ lòng thành kính và ngưỡng mộ tiền nhân có công lao với quê hương, đất nước. Những nét văn hóa đó là hồn tết được trao truyền từ muôn xưa đến nay chưa hẳn đã phôi phai và không dễ gì bị đánh mất. Và có một điều rằng, hình như càng đi lên hiện đại, người ta lại có nhu cầu tìm về và phục dựng cái truyền thống, bởi chỉ có thế mới níu giữ được kí ức dân tộc, mới thấy thiêng liêng hơn trong đời sống trần tục hưởng thụ văn minh vật chất hôm nay.
Tuy nhiên, trong thời kì mới, sự sinh hoạt tết cũng theo trào lưu chung của sự vận động xã hội và những nhu cầu cá nhân mới. Đối với nhiều người hiện nay, tết không hẳn là dịp trở về quê, hay ăn tết tại gia mà là dịp để thực hiện những chuyến đi ngắn: đi du lịch, đi nghỉ, khám phá những vùng đất mới, đi cầu may, đi thăm giao lưu bè bạn nơi xa, đi trong nước và đi ra cả nước ngoài…. Hình như đó cũng đã trở thành một cách thức/xu hướng thưởng thức tết của người Việt thời hiện đại!
Và điều này, nhiều người không nói ra nhưng mọi người dễ chấp nhận với nhau đó là tết - dịp để đi hành lễ nhà thờ, chùa, đền miếu, cầu lộc, cầu may cho năm mới…đây là điều thuộc về đời sống tâm linh mà con người hiện đại trong cuộc sống đầy áp lực quanh năm cho công việc rất cần được thõa mãn, và tết Cả là dịp thiêng liêng nhất cho thực hành miền tâm tưởng này, nên nhiều người vẫn háo hức nhất với Tết. Từ ngày “lễ tạ” cuối năm của quý bà, quý cô, đến tết ông Công, ông Táo (23 tháng Chạp), rồi Giao thừa, mồng Một đầu năm mới, ngày du xuân cầu may tiếp sau đó…là một chuỗi các ngày hành lễ cầu may, cầu tài, cầu lộc nằm trong cái gọi là “trường Tết”. Với các chị, các mẹ, du xuân cầu may dường như là hoạt động không thể thiếu mỗi khi tết đến xuân về.
Cái lo nhất đối với nhà quản lí và các cơ quan chức năng, và cũng là cái ái ngại của mỗi gia đình, mỗi người vào dịp tết, mỗi người đó là sự an toàn, an ninh đối với cộng đồng dân cư và các cá nhân. Bởi đó là “cao điểm” của năm về nhiều phương diện, nhất là chu chuyển của con người và hàng hóa. Nước Việt ta hiện 90 triệu người, cứ cho khoảng 1/2 lượng người ấy di chuyển vào dịp tết thì sự di động cơ học là rất lớn và như thế an toàn tàu xe, sự hiểm nguy bất trắc không phải là ít. Cộng với đó là do thói quen bia rượu vào ba ngày tết cũng góp phần làm mất an toàn giao thông. Không ít người đã phải vĩnh viễn giã từ tết vì về tết, chúc tết, du xuân. Không ít người phải tiếc nuối cho những người thân vì không những sự cố do không làm chủ được rượu bia. Do vậy, nên sự an toàn giao thông luôn là sự quan tâm thường trực của con người trong dịp lễ tết.
Còn nữa, nỗi lo về an toàn thực phẩm do hàng hóa tràn lan (hàng giả, hàng nhái…) khó kiểm soát, lo về sức khỏe 3 ngày tết do đi lại, hoặc thay đổi khí trời cũng khiến nhiều người cẩn trọng hơn. Theo thống kê của các cơ quan chức năng, dịp tết hàng giả hàng nhái, hàng kém phẩm bao giờ cũng nhiều hơn, vì lượng tiêu thụ tăng cao. Nhiều người mua không chỉ dùng mà mua để đi biếu, đi lễ. Nhiều người tranh thủ mua sắm vật dụng gia đình đã dự định bấy lâu sau một năm tích cóp được kha khá tiền.
Dịp tết tội phạm thường gia tăng, chỉ cần sơ sểnh là đã mất của hoặc ít hoặc nhiều. Từ xưa đến nay, nhiều người vẫn nhắc nhau cẩn thận về của cải vào tháng Củ Mật. Từ nỗi lo nhà cửa phải bỏ lại để đi chơi, hay về quê; từ những cung đường tàu xe chen lấn có bọn tội phạm trà trộn; từ những phiên mua sắm đông đúc ngày tết có lừa lọc gian manh…với đủ loại chiêu thức công nghệ cao thời hiện đại. Tết ồn ào, đông đúc, mọi người thường mang nhiều tiền của theo mình để sắm sanh, tiêu dùng ngày tết, bọn tội phạm chỉ chờ sơ sểnh là “chôm của”.
Cái lo nữa là an toàn cháy nổ, nhất là tình trạng buôn bán và sản xuất pháo. Mặc dù, pháo đã là một thứ hàng quốc cấm đã hai chục năm nay (từ NĐ 1994 của Thủ tướng Chính phủ), tuy nhiên, ở đâu đó, vẫn có sự âm thầm sản xuất và buôn báo pháo lậu. Theo thống kê của công an, năm 2013, có gần nghìn vụ bị bắt có liên quan đến pháo. Và không ít vụ nổ và gây chết người do sử dụng pháo.
Với những nỗi lo, sự phiền toái ấy làm tết giảm đi cái vui!
Mấy năm gần đây, do khủng hoảng kinh tế toàn cầu, sản xuất kinh doanh ngưng trệ, túi tiền của nhiều người, nhiều nhà gần như trống rỗng. Thời buổi kinh tế khó khăn chồng chất nỗi lo “cơm áo gạo tiền”, không khí tết nơi làng quê, ngõ phố có phần chững lại, những sự lo toan cho tết trở nên thiết thực hơn, phần nhiều không bày vẽ, và cũng chẳng vui làm gì trong khi đất nước khó khăn, lòng người đượm buồn.
 4. Tết với người xa xứ, tha hương.Tuy nhiên, với những người quanh năm đi làm ăn xa, không phải ai cũng có dịp trở về thường xuyên, ngày tết đến, vẫn mong được về quê để quay quần hội tụ, được thắp nén nhang cho ông bà tổ tiên, được kết nối với anh em thân tộc sau một năm bươn chải tha hương, lo toan công việc với đời sống của riêng mình…đó là những mong muốn rất chính đáng và thấm đẫm chiều sâu nhân văn.
Bởi vậy, những người có một miền quê xa, nhất là còn trẻ tuổi, hoặc mới có gia đình và con cái còn nhỏ, 23 tháng Chạp lịch âm, sau khi cúng ông Công, ông Táo nơi mình cư trú là nhiều gia đình rục rịch chuẩn bị về quê. Thường thì nỗi lòng có vui mà nửa có phần ái ngại, bởi mỗi bận đi về thực là một dịp “hành xác”. Sự lích kích mang theo đồ dùng, quà cáp, đi lại phiền toái, nhất là đối với các gia đình ở xa trung tâm, lại có trẻ nhỏ hoặc vợ mang bầu. Nhiều bà vợ miền Bắc, lấy chồng Trung, hoặc vợ miền Nam lấy chồng xứ Bắc, đôi khi nghĩ đến cảnh phải về tết tàu xe chật chội, chen lấn, tất bật, sự an toàn giao thông phố xá đông đúc mà cũng thấy ái ngại, chẳng mấy háo hức. Rồi những “thủ tục” đôi lúc cũng không ít phiền hà bởi phong tục, tập quán, lễ nghĩa đôi khi có phần khuôn sáo, sự khác biệt văn hóa vùng miền…thành ra, với nhiều người nỗi niềm tết không mấy hào hứng trong khi mà hoàn cảnh còn khó khăn, nhiều cái lo cộng gộp, nhưng tết như “đến hẹn lại lên”, như một nghĩa vụ, nhận thức về cái bổn phận của mình cần làm mà trở về…
Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận rằng, vẫn còn nhiều người vẫn tha thiết được trở về với nơi quê hương trong ngày tết. Nhiều anh em chúng tôi ở Hà Nội đã mười lăm năm nay nhưng năm nào cũng về quê ăn tết, mặc dù đôi khi muốn ở lại cảm nhận cái tết thủ đô cho biết, nhưng tiếng gọi quê hương sâu nặng nghĩa tình nên thường trở về với quê vui tết, đón xuân. Cũng bởi, với nhiều người, xa quê chiều 30 Tết mới cảm nhận được tình yêu quê hương đến cháy lòng, do vậy, dù có khó khăn, đường xá xa cách nhưng nhiều người cũng lặn lội về tết với quê hương để được sống trong cái không khí tình nghĩa gia đình, xóm giềng, thân tộc, để tránh nỗi buồn cô đơn nơi đất khách quê người.
Chẳng phải vì người quê xa xứ, tha phương thường về quê đón tết nên phố phường và nơi trung tâm trong những ngày nghỉ tết thường vắng và thoáng hơn những ngày thường. Chỉ nhìn vào các thành phố lớn như Hà Nội thành phố Hồ Chí Minh thưa người trong dịp tết, mới thấy sự góp mặt của những người nhập cư, hoặc gốc gác các miền quê lớn nhường nào.
***
Tết cổ truyền là cái tết cả, trong năm 12 cái tết của văn minh nông nghiệp cổ truyền xưa còn lại. Chưa hẳn cái tết cổ truyền còn hợp với nhịp sống người hiện đại, nhưng tết như một “nguyên lí” vận hành đã được mặc định hàng ngàn năm nay, ai có thể bỏ!. Hiện nay, ở các nước Đông Á, Việt Nam, Trung Quốc là vẫn đậm cái tết cổ truyền này. Và với riêng chúng ta- một đất nước mà cái “sự sống” ở nông thôn vẫn chiếm tới 70% dân số, thì tâm thức tết cổ truyền in đậm là lẽ đương nhiên.
Không biết các thế hệ con cháu trong tương lai hàng thập kỉ tới sẽ đối xử như thế nào với cái tết Nguyên Đán dân tộc, điều đó với người hôm nay không quá quan trọng nhưng dẫu sao, với những người yêu nước, tôn sùng giá trị cổ xưa thì vẫn mong con cháu đừng quên cái tết của cha ông bởi trong sâu thẳm, ông cha đã kết tinh trong tết những giá trị văn hóa, những hồn cốt dân tộc. “Tết đến, xuân về” là thời khắc thiêng liêng để làm những điều thiêng liêng, ý nghĩa hơn vạn ngày thường.
Vậy nên, thay vì ca thán tết sự phiền toái, ta chúc nhau sự bình an đón tết. Chúc nhau năm mới tốt lành, tài lộc, ninh khang. Hi vọng tết mãi là một nguồn năng lượng tinh thần cho người Việt để có nhiều động lực hơn trong năm mới và cũng là dịp đễ mỗi người trân trọng những giá trị cha ông.
                            

Tết quê, hồn Việt thời nay (xem tại đây)